Okna – niezbędny element konstrukcji budynku

 

Tradycyjnie wykonywane i montowane przez szklarzy, stolarzy i wyspecjalizowanych producentów, okna stanowią konstrukcję zamykającą otwór w ścianie, drzwiach, dachu lub pojeździe, który umożliwia przepływ światła, dźwięku oraz powietrza. Najstarsze ludzkie budynki mieszkalne lub kultowe (np. Göbekli Tepe) były bez okien. Źródło światła stanowiło wejście i wylot dymu w dachu. Domy neolityczne miały już szczelinowe otwory świetlne. W Persepolis otwory okienne znaleziono w glinianej ścianie 6000-letniego domu.

Okna na przestrzeni wieków

okna zachodniopomorskieNawet budynki mieszkalne i kultowe Egipcjan, a także Greków i Rzymian były w dużej mierze pozbawione okien na zewnątrz. Okna znajdowały się prawdopodobnie głównie w salach królewskich i targowych oraz w łaźniach termalnych. W Europie Północnej zamknięcia okienne, takie jak okiennice, znane są z neolitu i epoki brązu. Pierwotnie okna (m.in. okna zachodniopomorskie) były prostokątnymi, łukowatymi, okrągłymi lub owalnymi otworami w ścianach, które w późniejszej fazie pokryto skórkami, pergaminem lub tkaniną lnianą w celu ograniczenia skutków wietrzenia. Wieńce okienne lub rzędy okien istniały prawdopodobnie już w bazylikach lub termach starożytnych, jednak z wyjątkiem – później zmienionej – Bazyliki Konstantynów w Trewirze (IV wiek), żaden z nich nie zachował się. W średniowiecznym budynku kościelnym znajdują się regularne rzędy jednolitych okien. Najważniejszą budowlą z zachowanym wieńcem okiennym jest Hagia Sophia (VI wiek) w Konstantynopolu/Stambule. W architekturze średniowiecznej pojawiają się one czasem na krużgankach chóralnych, absydach (klasztor Heisterbach) lub wieżach latarni. Rzymianie jako pierwsi znali szkło do okien, technologię prawdopodobnie wyprodukowaną po raz pierwszy w rzymskim Egipcie, w Aleksandrii około 100 r. n.e.. Okna papierowe były ekonomiczne i szeroko stosowane w starożytnych Chinach, Korei i Japonii. W Anglii szkło stało się powszechne w oknach zwykłych domów dopiero na początku XVII wieku, podczas gdy okna składające się z paneli spłaszczonego rogu zwierzęcego były używane już w wieku XIV.

Nowoczesne okna od podłogi do sufitu stały się możliwe dopiero po pełnym udoskonaleniu procesów produkcji szkła przemysłowego. Producenci okien prześcigają się w stosowaniu coraz lepszych technologii produkcji i coraz bardziej zaawansowanych rozwiązań, poprawiających funkcjonalność okna. Szerokie okna tarasowe, często składające się z kilku skrzydeł, oraz przeszklone duże fragmenty ścian, nawet na dwóch kondygnacjach, to znak rozpoznawczy nowoczesnego budownictwa.

 

lucynas